Cấp sao và độ sáng trong thiên văn học

Hãy tìm hiểu về thiên văn học cùng nam cầu thủ xuất sắc Messi

Thiên văn học là lĩnh vực khoa học còn nhiều bí ẩn với con người. Tìm hiểu về thiên văn học là cách con người tiếp cận gần hơn với vụ trụ và thế giới

Thiên văn học là lĩnh vực khoa học còn nhiều bí ẩn với con người. Tìm hiểu về thiên văn học là cách con người tiếp cận gần hơn với vụ trụ và thế giới quan ngoài hệ Mặt Trời. Hôm nay, cùng Messi và bedfordnights tìm hiểu những điều cơ bản của thiên văn học mà người mới cần biết nhé!

Tìm hiểu về thiên văn học – lịch sử hình thành

Thiên văn học là ngành khoa học nghiên cứu các thiên thể như: hành tinh, các ngôi sao, tinh vân, thiên hà …. Và các hiện tượng có nguồn gốc ngoài vũ trụ như bức xạ điện từ. Thiên văn học nghiên cứu sự phát triển các tính chất hóa học, vật lý, khí tượng và sự chuyển động của các vật thể trong vũ trụ. Từ đó, tìm ra sự hình thành và quy luật phát triển của vũ trụ.

Thiên văn học là một trong những ngành khoa học cổ nhất. Những dấu vết đầu tiên của ngành khoa học này đã có từ thời tiền sử. Con người đã tìm sự thời điểm thay đổi của thời tiết nhờ việc quan sát chuyển động của Mặt Trời, Mặt Trăng. Bên cạnh đó, vào thiên niên kỷ 4 – 3 TCN quan sát bầu trời là công việc quan trọng của giời tăng lữ ở những nền văn minh hiện đại. Thiên văn học bắt đầu trở thành một ngành khoa học theo các nhìn nhận hiện đại được bắt đầu vào thế kỉ 16. Những nhà khoa học đầu tiên đặt nền móng cho sự phát triển của thiên văn học là Nicolaus Copernicus, Galileo Galilei, Isaac Newton, Johannes Kepler.

Nicolaus Copernicus người đặt nền móng cho sự phát triển của thiên văn học
Nicolaus Copernicus – đặt nền móng cho sự phát triển của thiên văn học

Cuối thế kỷ 19, thiên văn học đã có những bước tiến quan trọng khi phương pháp phổ học và chụp hình được áp dụng trong nghiên cứu thiên văn. Tiếp theo đó là những sự kiện như thiên văn vô tuyến, con người khắc phục những cản trở của khí quyển Trái Đất. Đây được xem là những bước nhảy vọt của thiên văn học vào thế kỷ 20.

Kính thiên văn có rất nhiều loại với các ưu nhược điểm khác nhau. Vậy bạn nên mua kính thiên văn loại nào? Hãy ưu tiên kích thước và tầm nhìn xa của kính nhé!

Các thuật ngữ cơ bản cần biết khi tìm hiểu về thiên văn học

Đối với những người mới bắt đầu tìm hiểu về thiên văn học, điều quan trọng nhất là hiểu về các thuật ngữ chuyên ngành. Trong ngành thiên văn rất nhiều các thuật ngữ cần phải biết. Sau đây là những thuật ngữ cơ bản cho những ai bắt  đầu tìm hiểu về thiên văn học.

Khoảng cách

Có năm thuật ngữ liên quan đến khoảng cách mà bạn cần phải biết trong lĩnh vực thiên văn học:

Khoảng cách góc

Trong thiên văn học, người ta không đo khoảng cách bằng đơn vụ mét hay centimet mà được đo bằng góc. Cách đo này giúp con người quan sát dễ dàng ước lượng góc bằng bàn tay của mình.

Đo khoảng cách giữa các ngôi sao
Đo khoảng cách giữa các ngôi sao

Để ước lượng độ bạn cần đưa thẳng tay lên bầu trời tới vị trí các vật thể. Ngón trỏ bằng 1 độ, đưa ngón trổ và ngón út ra bằng 10 độ, ngón cái và ngón út bằng 15 độ, nắm tay bằng 5 độ… Mặt Trời và Mặt Trăng bàng 1/2 độ, từ đường chân trời đến thiên đỉnh khoảng 90 độ. Từ đầu này đến đầu kia của chòm Đại Hùng khoảng 25 độ. Trong đó, 1 độ bằng 60 phút góc và 1 phút góc bằng 60 giây góc.

Năm ánh sáng

Năm ánh sáng và năm trong lịch của chúng ta là hoàn toàn khác nhau. Năm ánh sáng chính là quãng đường ánh sáng di chuyển được trong một năm. Theo tính toàn nó dài bằng 9.5×10^12km (tức bằng 63.000AU). Đa số các ngôi sao trên Trời chúng ta vẫn quan sát thấy cách Trái Đất khoảng vài nghìn năm ánh sáng. Năm ánh sáng ký hiệu là LY – Light Year.

Năm ánh sáng là bao nhiêu km
Năm ánh sáng là bao nhiêu km

Đơn vị thiên văn

Đơn vị thiên văn có tên gọi khoa học là AU – astronomical unit hoặc UA – Unité Astronomique. Quãng đường truyền sáng đi theo đường thẳng trong 1 năm là 9460 tỷ km. Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là 150 triệu km. Vì thế, khoảng cách giữa các hành tinh là vô cùng lớn và chúng ta không thể đo lường bằng hệ thống SI thông thường. Đó là lý do vì sao cần có đơn vị thiên văn trong nghiên cứu thiên văn học.

Parsec và thị sai

Thị sai là sự thay đổi vị trí biểu kiến của một ngôi sao trên một nền cố định khi nhìn từ 2 vị trí khác nhau.

Parsec (pc) là khoảng cách tương ứng với thị sai năm bằng 1 giây. 1pc = 3,26 năm ánh sáng. 1kpc = 1000pc và 1Mpc = 1000kpc.

Chỉ số quang học của một ngôi sao

Độ sáng, cấp sao, độ trưng là ba chỉ số quang học cơ bản của một ngôi sao. Cụ thể về các chỉ số này như sau:

Cấp sao

Đây là đại lượng dùng để đo độ sáng của các thiên thể. Sao càng sáng khi cấp sao càng nhỏ. Với 2 sao có độ sáng chênh lệch 100 lần thì cấp sao sẽ chênh nhau 5 lần. Sao cấp 1 sáng hơn sao cấp 2 là 2.512 lần. Tương tự sao cấp 2 sáng hơn sao cấp 3 cũng 2.512 lần. Cấp sao được chia làm hai loại: Cấp sao tuyệt đối và cấp sao kiểu biến.

Cấp sao tuyệt đối phụ thuộc vào độ trung của sao và khoảng cách đến Trái Đất. Hay nó còn chỉ độ sáng thật của sao. Còn cấp sao kiểu biến chỉ độ sáng mắt thu được và không phụ thuộc vào các yếu tố trên. Trong đó, độ trưng là toàn bộ năng lượng mà ngôi sao bức xạ trong 1 đơn vị thời gian.

Cấp sao và độ sáng trong thiên văn học
Cấp sao và độ sáng trong thiên văn học

Độ sáng

Là đơn vị thể hiện mức độ sáng tương đối của các ngôi sao mà mắt thường quan sát được. Đây chỉ là là những con số do con người quy ước. Độ sáng của một số ngôi sao như: Sao Kim (-4), Mặt Trăng (-13), Mặt Trời (-27) … Có một điều đặc biệt là độ sáng càng dương thì càng mờ. Vì thế mà Mặt Trời mới có hệ số âm lớn nhất trong số những sao kể trên.

Nói đến thiên văn học, Messi là một trong những cầu thủ nổi tiếng quan tâm lĩnh vực này. Trong làng bóng đá anh được ví như Newton bởi Messi được xem là thiên tài bóng đá thế giới. Anh là ngôi sao bóng đá người Argentina. Messi được xem là một trong các cầu thủ xuất sắc nhất thế giới. Anh đã 5 lần dành được quả bóng vàng FIFA. Và là người đầu tiên nhận được giải chiếc giày vàng Châu Âu. Với sự yêu thích thiên văn học anh đã tìm hiểu rất nhiều về lịch sử thiên văn cũng như các hiện tượng thiên văn. Trong ngôi nhà của Messi có rất nhiều loại sách về thiên văn học mà anh đã sưu tầm để nghiên cứu về lĩnh vực này.

Theo bạn năm ánh sáng là gì? Nó sẽ được tính theo thời gian hay khoảng cách? Đây chính là đơn vị đo lường phổ biến nhất với các nhà du hành và khoa học vũ trụ đấy!

Nghiên cứu về lịch sử hình thành, các thuật ngữ cơ bản là điều quan trọng đầu tiên khi muốn tìm hiểu về thiên văn học. Qua bài viết này, hy vọng các bạn đã có những thông tin cần thiết cho hành trình khám phá thiên văn học của bạn.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *